در راستاي حفاظت از محيط زيست و همزمان با از بين رفتن دو قلاده از كمياب ترين جانوران (يوز آسيايي) در شهرستان راور بر خود لازم دانستم قدري در باره اين جانور اطلاع رساني كنم براي همين منظور مطلب زير را از

( http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2007/09/070918_ag-asian-cheetah.shtml )

انتخاب نمودم و با اندكي تغيير براي شما عزيزان در اين پست استفاده كردم. مطالبي كه در متن با رنگ قرمز مشخص شده اند از اينحانب مي باشند.                     ستاره سهيل

شهريور ماه سال ۱۳۷۲، ماده يوزى به همراه سه توله تشنه خود براى نوشيدن آب وارد باغ هاى اطراف شهر بافق شد. تعدادى افراد غيرمحلى با چوب به مادر و توله‌هايش حمله كردند، مادر موفق شد از اين مهلكه جان سالم  در ببرد، اما توله‌ها اسير دست انسان‌هاى ناآگاه شدند.
دو توله زير ضربات چوب جان خود را از دست دادند و توله ديگر زخمى و ضرب خورده با كمك مردم بافق و ماموران حفاظت محيط زيست آن شهرستان نجات يافت، اين توله كه بعدها ماريتا نام گرفت به پارك پرديسان تهران منتقل شد و بعد از ۹ سال اسارت، در سال ۸۲ به دليل عفونت ريوى جان باخت. ‌به گفته شاهدان عينى، ماده يوز تا مدت‌ها به نزديكى محل واقعه مى‌آمد و توله‌هايش را صدا مى‌زد.
علاقمندان به يوز آسيايى روز نهم شهريور (سالروز نجات ماريتا) را روز حفاظت از يوزپلنگ ناميدند و طي مراسمى يوز آسيايى را به عنوان سمبل و ميراث طبيعى ايرانيان معرفى كردند.
نسل يوزپلنگ آسيايى در تنها زيستگاهش ايران، در حال انقراض است. خبر جديدى نيست، اما اين خبر در ايران به جز تعدادى علاقه‌مند به محيط ‌زيست، واكنشى را برنيانگيخته است.
وضعيت يوز آسيايى چندان اميدواركننده نيست، البته اقداماتى برای حفظ این گونه در حال انجام است. در گذشته، زيستگاه يوز پراكندگى وسيعى از شبه جزيره عربستان تا هندوستان و تركمنستان داشته است. اما در قرن اخير بر اساس اطلاعات موجود نسل يوز آسيايى جز در ايران در ساير كشورها منقرض شده است: عراق ۱۹۲۹، كويت ۱۹۴۲، هند ۱۹۴۷، قزاقستان ۱۹۷۰، پاكستان ۱۹۷۲، تركمنستان ۱۹۷۳، عربستان ۱۹۷۳، عمان ۱۹۷۷

زيستگاه هاى يوز در ايران

گستره اى از بمپور در بلوچستان تا طبس، پارک ملى گلستان در خراسان، منطقه حفاظت شده خوش ييلاق، پارک ملى توران و پارک ملى كوير (سمنان)، نفت شاه در باختران،منطقه حفاظت شده موته در اصفهان، تمام مناطق يزد، منطقه بهرام گور فارس، حاجىآباد در بندرعباس و پارك ملى خبر، روچون و راور در كرمان در سالهاى قبل زيستگاه يوزآسيايى به شمار مى آمد.

اما در سالهاى اخير يوز فقط در مناطق نايبندانِ طبس، بافق، دره انجير و كالمند در استانيزد، ذخيره گاه زيستكره توران و پارك ملى كوير در سمنان، مياندشت در خراسان شمالي و بجستان در خراسان رضوى مشاهده شده است.

  (چرا  اسمي از راور برده نشده؟ مگر در زيستگاه راور ديده نشده بود؟)

مشخصات يوز آسيايى

يوزپلنگ از خانواده گربه سانان به شمار مى آيد كه به دليل داشتن دست و پايى بلند،بدنى كشيده و باريك و سينه اى فراخ تا حدود زيادى به سگ هاى تازى شبيه است. رنگ بدن يوز نخودى است و خال‌هاى ريز و درشتى آن را پوشانده است. بسيارى از مردم يوز را با پلنگ اشتباه مى گيرند، (حتي مسئولين و آشنايان به حيات وحش هم گاهي به عمد يا سهو اين اشتباه را مرتكب مي شوند نمونه اش در مورد دو قلاده يوز تلف شده در راور كه پس از انتقال به كرمان تغيير جنسيت دادند و تبديل به پلنگ شدند ) اما تفاوت بارز اين دو گونه در شكل خال‌هايشان است. در يوز خال‌ها توپر و گرد است، در حالى كه خال‌هاى پلنگ درشت و توخالى و گل مانند است. وجود نوار سياه رنگى كه از گوشه چشم يوز تا دهان امتداد يافته و به "خط اشك" معروف است نيز از مشخصات بارز يوز به شمار مي آيد.

يوز سر كوچكى دارد و چشمانش براى بهتر ديدن از پشت بوته‌ها، نسبتا بالا قرار گرفته‌اند. همچنين يوز مى تواند با سرعت ۱۱۰ كيلومتر در ساعت ۵۰۰ متر بدود. يوزپلنگ آسيايى در طبيعت حدود ۱۲ سال زندگى مى كند. يوز ماده مى تواند يك تا هشت مرتبه بين سه تا چهار نوزاد به دنيا بياورد. نوزاد يوز تا ۲۰ ماهگى بايد در كنار مادر باشد تا نحوه شكار وگرفتن طعمه را آموزش ببيند.

خطراتى كه يوز را تهديد مى كند

دشمن طبيعى يوز، سگ‌ گله و پلنگ است. برخلاف تصور اكثر مردم، يوزها حيوانات آرامى هستند و هرگز به دام‌هاى اهلى حمله نمى‌كنند. سام خسروى‌فرد، مى گويد: ورود دام به زيستگاه يوز از تهديدات اصلى زندگى يوزپلنگ است، علاوه بر اين‌كه سگ گله ممكن است به يوز حمله كند، چوپانان هم به محض رويارويى با اين حيوان با تصور احتمال حمله يوز به دام‌ها، حيوان را با تير يا سنگ مى زنند.

از سوى ديگر، با توجه به اينكه وجود آب در زيستگاه اصلى يوز كه دشت‌هاى باز و تپه ماهورهاى واقع در مناطق استپى و بيابانى است، يك موهبت محسوب مى‌شود، دام و بخصوص شتر وقتى سر آبشخور يا چشمه مى‌آيند، آن را اشغال مى كنند و ديگر نه يوز ونه طعمه هايش به آنجا مى روند. در نتيجه طعمه هاى يوز مهاجرت مى كنند يا         مى ميرندو به دنبال آن زندگى يوز هم تحت تاثير قرار مى گيرد.

گفتنى است كه غذاى اصلى اين حيوان را آهو، جبير، قوچ و ميش، كل و بز و خرگوش تشكيل مى دهد (قابل توجه كساني كه ادعا مي كنند يوز به شترهايشان حمله كرده و 7 نفر شتر را از هم دريده است) كه امروزه به دليل شكار بى‌رويه شكارچيان غيرمجاز مجهز به خودروها و موتورسيكلت‌هاى قدرتمند صحرايى، جمعيت آنها نيز به شدت در حال كاهش است.

تفاوت پلنگ و يوز پلنگ


پلنگ: دست و پاي كوتاه ،  خال هاي سياه توخالي ،  سربزرگ








يوزپلنگ: دست و پاي بلند و كشيده ،‌  خال هاي سياه و توپر ، ‌سركوچك و خط اشك سياه رنگ دوطرف بيني